Wim Ris, conrector van het Keizer Karel College in Amstelveen, heeft genoeg van de Europese aanbesteding van schoolboeken, die ervoor moeten zorgen dat scholieren niet meer voor hun lesmateriaal hoeven te betalen. Wat hij allemaal in het aanbestedingsproject heeft meegemaakt vertelt hij op VPRO-radio. Leerzame ervaringen…Al eerder waren er problemen.
Scholen moeten de levering van boeken Europees aanbesteden. Bij een school in Venlo ging dat niet goed. Uitgeverij Malmberg won de aanbesteding in Venlo. De euforie verdween toen de schoolboekhandels Iddink en Van Dijk bezwaar aantekenden. Door een technisch foutje in de procedure werden de boekhandels in het gelijk gesteld. De aanbesteding was ongeldig.
De aanbesteding van schoolboeken is een gevolg van het plan om het lesmateriaal gratis te maken voor ouders. De Eerste en Tweede Kamer stemden in met het plan, ondanks tegenstand van scholen, boekhandels, uitgevers en vrijwel de gehele oppositie in het parlement. Vooral voor juridische procedures werd gevreesd. Die vrees kwam direct uit. Twee andere scholen, in Barneveld en in Amstelveen, hebben de aanbestedingsprocedure weer stopgezet.
Het NRC berichtte erover:
Geen van de drie aanbestedingen is dus geslaagd. Zo zou de Koning van het college van bestuur van de Venlose onderwijsgemeenschap het „niet willen zeggen”. De aanbesteding in Venlo is „perfect gelopen”, zegt hij, het juridische foutje ten spijt. „We hebben de boeken gekregen die we willen, tegen de laagst mogelijke prijs.” Uit Amstelveen komen minder enthousiaste geluiden. Conrector Wim Ris van het plaatselijke Keizer Karel College legt uit waarom zijn school de aanbesteding beëindigde. Samen met juridisch adviseurs had de school de aanbesteding „netjes op papier” staan en gepubliceerd op de site aanbestedingskalender.nl. Daarna kwam de vragenronde. Verschillende leveranciers van schoolboeken stelden vragen over wat voor soort school het Keizer Karel College is, over wat de school precies wil. Bij elkaar zo’n honderd vragen.
Ris: „Die waren niet allemaal even eenvoudig te beantwoorden. En de vragen gaven ons ook hints, over hoe we de aanbesteding nog beter konden formuleren.” Om dat te doen, kon de school de procedure wijzigen of stopzetten. Het Keizer Karel College koos voor stopzetten. De adviseurs hadden gezegd dat de school juridisch zwak zou staan als de procedure tussentijds zou worden gewijzigd.
Het voordeel is, zegt Ris, dat de school nu weet hoe de aanbesteding voor volgend jaar moet worden geformuleerd. „Maar het nadeel is dat we nu weten hoeveel haken en ogen er kleven aan zo’n procedure. We vroegen ons van tevoren al af of het haalbaar was om de boeken aan te besteden. Daar zijn we niet echt optimistischer over geworden.”
Ook in Venlo stelden de potentiële leveranciers vragen. „Daar heb ik weinig van gemerkt”, zegt bestuurslid de Koning. De juridisch adviseur handelde ze af. Daaraan gingen uren van overleg vooraf, maar „dat heb je altijd als je de eerste bent die iets doet”. De leerlingen van het Keizer Karel College krijgen hun boeken dit jaar nog „gewoon” via boekhandel Iddink, waarmee de school al jaren naar volle tevredenheid samenwerkt.
De regels zullen nog wel worden aangepast. Ook bij het ministerie in Den Haag zien ze dat de eerste drie aanbestedingen niet echt rooskleurig zijn verlopen. Het ministerie van Onderwijs weet goed wat aanbesteden is. Zo heeft het departement zelf de bemanning aanbesteed van de Taskforce Gratis Schoolboeken, de club die scholen helpt bij de aanbestedingen. Een belangrijke taak van de taskforce is het opstellen van een ‘voorbeeldbestek’. Dat is een model waarop scholen zich kunnen baseren in de aanbestedingsprocedure.
Leveranciers Iddink en Van Dijk hebben inmiddels teams om mee te kunnen dingen met de aanbestedingen, die naar verwachting met tientallen tegelijk komen.
![]()

Inkopen voor Dummies
Streefkerk, P.
Tags: europese aanbesteding, inkoper


[...] die niet altijd even duidelijk zijn. En dan bestaat de kans dat de overheid wel eens fouten [...]