Wegtransport lijkt voor verse producten de normaalste zaak. Maar is het dat wel? De congestie worden nijpender, de noodzaak om de CO2-uitstoot van vrachtverkeer terug te dringen steeds groter. Is de binnenvaart een optie voor groenten en fruit?Retailers stellen steeds hogere eisen en in veel situaties is de aanvoer van producten gebonden aan venstertijden: levering buiten de reguliere winkeltijden. Door de toenemende drukte op het wegennet is dat voor transporteurs over de weg vaak lastig te realiseren.
Bij transport van verse groente en fruit zal menigeen vooral denken aan vrachtauto’s die het land doorkruisen. Maar staan we in de supermarkt, dan pas realiseren we ons dat de bananen uit Nicaragua, mango’s uit Brazilië en kiwi’s uit Nieuw-Zeeland per schip in Rotterdam arriveren. Kijken we naar het internationale vervoer van verse groente en fruit, dan speelt transport over water een belangrijke rol en zien we bovendien een gestage toename van het gebruik van gekoelde containers. Gekoeld transport maakt het mogelijk om – ook op de kleinere afstanden en veel meer dan voorheen – op elk moment de afweging te maken welke wijze van transport de best passende oplossing biedt: per auto, per spoor of per schip. De alternatieven op de hoofdassen tussen het Rotterdamse havengebied, Venlo, Vlissingen, de Betuwe en Antwerpen worden dan binnenvaart en spoor. Voor kustvaart rondom Europa is shortsea (binnenvaart) een goed alternatief.
Greenports verbinden
Het project Fresh Corridor is opgezet om vervoer over de weg te verminderen en om de alternatieven, zoals per spoor en over water, in beweging te krijgen. Willem Baljeu, directeur van groente-en-fruithandelsplatform Frugi Venta, licht de stand van zaken toe: “Fresh Corridor is eigenlijk een logisch vervolg op eerdere ontwikkelingen. Zo is er de opmars van koelcontainers in het transport van verse groente en fruit. De rol van controlled atmosphere (CA) wordt steeds nadrukkelijker en maakt het mogelijk de cyclus van het product tijdens het transport gunstig te beïnvloeden, bijvoorbeeld door de rijping ervan te remmen of juist te bevorderen. Denk aan bananen, die groen verladen worden en rijp in het schap liggen. Een ander aspect is de ontwikkeling van een nieuwe en op de toekomst gerichte overslaglocatie voor groente en fruit.” Deze overslag zal binnen enkele jaren gaan plaatsvinden in de Waal-Eemhaven, deel van het Rotterdamse havengebied. Een hypermoderne fruitterminal is dan gereed voor de best denkbare logistieke concepten, met verregaande robotisering en automatisering.
Andere bepalende factoren die aanzetten tot veranderingen in het transport van verse groente en fruit zijn de groei van de afzet naar het Europese achterland en de ontwikkeling van greenports. Het is zaak deze greenports of tuinbouwclusters op efficiënte en duurzame wijze met de markt te verbinden. Hier liggen de uitdagingen voor het project Fresh Corridor.
Op tijd is snel genoeg
Transport van verswaren wordt automatisch geassocieerd met snel transport. Maar op tijd is snel genoeg, zoals ook de praktijk is met producten die vanuit andere werelddelen worden aangevoerd. En met de opmars van containervervoer, gecombineerd met de steeds betere mogelijkheden om de omstandigheden tijdens het transport volledig te beheersen, ligt het voor de hand dat het transport ook verder landinwaarts en langs de kust naar andere Europese landen een stevige rol krijgt. Baljeu: “Met de opmars van gekoelde containers en de plannen voor een nieuwe fruit- en groenteterminal zijn de eerste stappen gezet. Maar – en ik ben niet de eerste die het zegt – als je met een containerschip de haven binnenvaart met 800 tot 1000 containers, dan creëer je je eigen file op de weg. Vandaar dat bedrijven die zich willen vestigen op de Tweede Maasvlakte, het nieuwe havengebied bij Rotterdam, een convenant voorgelegd krijgen waarin zij ervoor tekenen maximaal 35 procent van hun vracht over de weg te vervoeren. De overige 65 procent zal dus op een andere manier moeten. Dat is voor bulkproducten geen probleem. Daarvoor zijn spoor en binnenvaart al sinds jaar en dag aan de orde. Maar ook voor verse producten geldt dat je een flink deel van het vrachtvervoer van de weg af zult moeten halen, wil je serieus aan de slag met maatschappelijk verantwoord ondernemen. Vandaar nu de gunstige kansen voor de binnenvaart.”
Om dat voor elkaar te krijgen zal er nog het een en ander moeten gebeuren. Allereerst zal vracht van de grote diepzeeschepen gemakkelijk overgezet moeten kunnen worden op binnenvaart en, als het even kan, ook op rails. Daarnaast zullen de logistieke knooppunten bij greenports als Venlo, het Westland en Fruitpact Betuwe goede aansluiting moeten hebben: goede verbindingen, terminals, zorgvuldige afstemming, opslag, planning en samenwerking. Hiervoor zijn de voorbereidingen in volle gang. Fresh Corridor levert feitelijk de bouwstenen voor een internationaal netwerk voor vervoer over weg, water en spoor.
Eén loket voor alle controles
Toch zijn goede transport- en opslagfaciliteiten nog niet voldoende om optimaal te kunnen presteren. “Want”, zo licht Baljeu toe, “van alle containers op koelschepen of reefers die nu Nederland binnenvaren, wordt negentig procent tussentijds geopend. Dat heeft in veel gevallen te maken met de verzekering van de lading of de wens van de importeur of afnemer. Voordat het schip verder gaat, wordt gecontroleerd of de kwaliteit en de bewaarcondities in orde zijn. Dat biedt meer zekerheid dan controle achteraf, bij lossen op de plaats van bestemming. Maar ook zijn er producten die worden doorgevoerd of herschikt. Er gaat bijvoorbeeld veel zeevracht naar Sint-Petersburg. Daarvoor worden in Nederlandse havens meestal eerst partijen en producten gecombineerd. Dan zijn er nog de vele controlerende diensten. We zijn nu met hen in gesprek om al deze diensten op één punt samen te voegen. Wat we nodig hebben is een certificeringsysteem waarbij de vervoerder een deel van de vereiste handelingen zelf kan uitvoeren, en waar de overige zaken 24 uur per dag, zeven dagen per week, via één loket geregeld kunnen worden. Dit zal in de plaats moeten komen van de vele tientallen controleurs die nu in de haven werkzaam zijn voor onder andere fytosanitaire controle, kwaliteitscontrole, douanediensten en veiligheid.”
Duizenden vrachtwagens minder
Fresh Corridor bevordert de verslogistiek op binnenvaartverbindingen tussen Rotterdam, het Westland, Venlo, Fruitpact Betuwe, Antwerpen en Vlissingen. Hiervoor worden investeringen voorbereid in het Rotterdamse havengebied en elders in het netwerk. Er worden systemen ontwikkeld voor planning en control en voor controlerende en certificerende instanties. Sinds het voorjaar van 2008 varen wekelijks binnenvaartschepen van de Maasvlakte en andere containerterminals naar Fruitport aan de Merwedehaven. Hiermee worden maandelijks enkele honderden containers met fruit vervoerd. Door dit initiatief van Seabrex vermindert de druk op de A15 met duizenden vrachtwagentransporten per jaar. Ook tussen Rotterdam en Vlissingen gaan binnenvaartverbindingen van start. Fresh Corridor past in het Rotterdam Climate Initiative, dat tot doel heeft de emissie en vervoersdruk in het havengebied te beperken.
Fresh Corridor is niettemin vooral bedoeld om de concurrentiekracht van de greenports te versterken. De slagkracht van het project is voor een belangrijk deel te danken aan de sterke verbinding die men is aangegaan met de bedrijven uit de sector, waaronder Greenery International, Kloosterboer, Seabrex, Daily Fresh Logistics, Fruitmasters, Best Fresh Group, Fresh Park Venlo en Freshworld Barendrecht.
Bron:
www.agrologistiek.eu
www.frugiventa.nl
Tags: agrologistiek, fruit, greenery, groente
