Ondanks economische tegenwind en een steeds moeilijker bereikbaar achterland straalden de 200 aanwezigen tijdens het eerste Nationaal Luchtvrachtdebat vertrouwen uit in de ontwikkeling van de Nederlandse luchtvrachtindustrie. De grote vraag is of de extra mensen voor de beoogde en verwachte groei te vinden zijn. Meer doen met minder mensen is het devies. De productiviteit moet omhoog door inzet van logistieke kennis en procesinnovaties waarmee de sector de regie in de keten vast kan houden. Van groot belang is dat alle schakels in de luchtvrachtindustrie daar allemaal aan mee doen.
Nationaal Luchtvrachtdebat
Het eerste “Nationaal Luchtvrachtdebat”, georganiseerd door NT Publishers en ACN, vond plaats op 1 oktober 2008 in het Aviodrome in Lelystad. Zo’n 200 personen – ‘decision makers’ uit de luchtvrachtindustrie (airlines, airports, expediteurs, afhandelaars en truckers) en vertegenwoordigers vanuit het onderwijs, de politiek, (regionale) overheden en andere dienstverleners – wisselden daar van gedachten over de huidige ontwikkelingen in de Nederlandse Luchtvrachtsector. De focus lag op onze nationale luchthaven met als centrale vraag: “Verliest Schiphol haar internationale concurrentie positie?”
De middag werd officieel geopend door Jos Masselink, directeur NT Publishers, en Ben Radstaak, directeur ACN. Daarna was er een key note speech door Ad Rutten, COO Schiphol Group, die aangaf dat Schiphol, ondanks het slechte economische getij, hoge brandstofkosten en wisselende marktreacties, in de eerste halfjaar nog wel met ruim 3% gegroeid is. Airlines komen en vertrekken helaas ook weleens, maar over heel 2008 zal het vrachtvolume niet dalen. Vers van de pers meldde Rutten dat er volgens het rapport van de Commissie Alders wat betreft het aantal vliegbewegingen nog bijna een kwart bij kan, maar dat Schiphol wel selectief moet zijn. Hij stelde de aanwezigen onmiddellijk gerust met de ferme en welgemeende woorden dat de mainport absoluut niet zonder vracht kan. Na het zogenaamde hub-netwerk volgt onmiddellijk vracht in de rangorde van belangrijkheid voor Schiphol. Met een zichtbaar gerust hart feliciteerde Rutten ACN met haar eerste lustrum en zei hij erop te vertrouwen dat hij bij het 10-jarig jubileum op een goede ontwikkeling van de luchtvracht terug zal kunnen kijken.
Meteen na de openingsspeech was het woord aan een gevarieerd scala van debaters in de zaal die in ‘Lagerhuisopstelling’ op twee tribunes tegenover elkaar zaten met in het midden de debatleiding: Victor Deconinck, inhoudelijk ondersteund door Walther Ploos van Amstel, Hoogleraar Logistiek. Victor wilde het debat positief starten en vroeg de aanwezigen om eerst de sterke kanten van Schiphol te noemen. Professor Ploos plaatste alert de woorden van Rutten in het bredere perspectief van de unieke positie van Nederland met alle modaliteiten die elkaar versterken: Nederland Distributieland.
Enno Osinga, Senior Cargo Manager van Schiphol Group beaamde dit van harte. De kracht Schiphol zit inderdaad in die unieke combinatie, waarmee hij internationaal, samen met de havens van Rotterdam en Amsterdam, veel succes boekt! Volgens Niels Sneek van air cargo trucker Jan de Rijk is heel Europa vooral door de aanwezigheid van alle transportvormen de achtertuin van Schiphol. Marcel de Nooijer van Air France KLM Cargo voegde daar het grote aanbod van vrachtcarriers op Schiphol aan toe. Dat is veel meer dan op de andere Europese mainports. De toegevoegde waarde van luchtvracht is een ander sterk punt, zeker in relatie tot duurzaamheid, merkte Ploos van Amstel op. Hij rekende de zaal voor dat luchtvracht eigenlijk heel duurzaam is als je kijkt naar de werkgelegenheid per ton vracht. Als typische praktijkman sprong Maarten van Rossum (Schiphol Express) daar onmiddellijk op in. Het maakt heel veel uit wat voor goederen het zijn, grote kisten of kleine doosjes.
Toen de zwakke kanten aan bod moesten komen, kwam Aris Zwart (de PR-man van ACN) geheel onverwacht als eerste op de proppen. De grootste zwakte is volgens hem ons kleine achterland, dat met de almaar slechter wordende bereikbaarheid steeds kleiner wordt. Hij vertelde over de luxe van een grote thuismarkt die hij als cargo sales manager in Frankfurt en Parijs ervaren heeft. Franz van Hessen (Köln-Bonn Airport) haakte daar op in. Duitsland is erg geïnteresseerd in de meerwaarde en werkgelegenheid in de logistiek en wordt een geduchte concurrent, waarschuwde hij. Sander Heijmans (Maastricht Aachen Airport) kon toen natuurlijk niet achterblijven en wees op de centrale ligging van het Nederlandse alternatief voor Schiphol. Op de luchthaven Maastricht is nog veel ruimte en rust. Ondanks de kunstmatig korte baan biedt de markt volop perspectief.
Moniek van de Put (Put Fresh Cargo) gaf de zwarte piet aan de Nederlandse regelgeving. We zijn veel handel kwijt geraakt door de hogere kosten van de bloemenkeuringen.
Hans Messelink (als projectmanager bij ACN belast met het enthousiasmeren van de leden voor innovaties als Cargo 2000 (sic), e-freight en RFID) trok een parallel met een schip met drie ijsbergen voor de boeg: we hebben de mensen niet, het aantal vliegbewegingen ligt in 2009 onder het niveau van 2000 en de bereikbaarheid van het achterland wordt steeds slechter. En alle kapiteins op ons schip(hol) hebben, zo zei hij, een kaart met een andere tijdshorizon, waardoor de industrie geen uniforme koers vaart.
Niet zo somber, Hans, reageerde Enno Osinga later in het debat. Het gaat helemaal niet slecht met Schiphol, het aantal full freighters en intercontinentale vluchten is wel degelijk gestegen en we hebben een goede strategie opgesteld in overleg met de marktpartijen.
Steef van Amersfoort (vice-voorzitter van de EVO Raad voor Luchtvracht en Express) bevestigde daarentegen dat Schiphol niet alleen sterke kanten heeft. Steeds meer verladers kiezen volgens hem voor buitenlandse luchthavens, vanwege de snelheid en bereikbaarheid: ook de aanleverkosten tellen mee. Sjoerd van Loon liet zich niet uit het veld slaan. We hebben nog altijd kansen op grond van onze logistieke kennis en ons internationale vestigingsklimaat. Dat is een totaalpakket van vele factoren, aldus de ACN-voorzitter. Door veranderende consumentenvraag ontstaat er steeds meer behoefte aan regionale, resp. decentrale eindproductie en assemblage. Aankopen via internet, de zogenaamde on demand purchasing versterken dit, hetgeen veel mogelijkheden biedt voor de logistieke industrie. Walther Ploos van Amstel nam dit onmiddellijk over. On demand supply chains zijn de trend en goede service heeft de toekomst. Producten worden steeds meer als dienst verpakt en daarvoor is Nederland goed gepositioneerd.”
Erik Visser (DGM) was het daarmee helemaal eens. We moeten niet op prijs concurreren, maar beter presteren. Volgens Franz van Hessen zien de Duitsers dat de Nederlanders daar heel goed in zijn en willen ze dat graag na-apen. Daarom moeten we als schakels in de keten meer en beter als partners laten samenwerken. Edwin Wenink (Flora Holland) voegde toe dat dit evenzeer geldt voor de bloemenveiling. Wij moeten ook beter samenwerken met Schiphol en de havens, zei hij. Peter Overbeek Bloem (Haven Amsterdam) wees op de bestaande samenwerking tussen de luchtvracht en de havensector op terreinen als de arbeidsmarkt, opleidingen en beveiliging.
Freek van Zoeren (Douane West) doet daar graag aan mee en riep de aanwezigen op om ook de overheid als klant te zien en in te spelen op de sterk toegenomen veiligheidseisen: Het moet niet alleen snel, maar ook safe, secure en sustainable! Dat is ook toegevoegde waarde waar we een voorsprong kunnen nemen, zei de Douane topman.
Luchtvracht coryfee Jos Busscher meende dat daarentegen de overheid van alles de schuld heeft en vroeg zich hardop af of er iemand uit het Haagse is die kan vertellen of men daar de luchtvracht wel ziet staan. Frans Vreede (AKP Prinsen Van Wijmen) haakte in op de woorden van Busscher met de vraag of de aanwezige Kamerleden zich even wilden melden, maar die hadden in verband met de bekendmaking van het Alders-advies afgezegd. Dat is precies het probleem, zei hij, de politiek is akkoord gegaan met de verkoop van KLM en heeft na 2012 geen garantie meer dat Schiphol een hub in het netwerk blijft. Men ziet gewoonweg niet in hoe belangrijk de luchtvaart is! En dat zie je niet alleen in Den Haag, maar ook in Brussel. Er is grote ongelijkheid tussen wat Amerikanen in Europa allemaal mogen vliegen en omgekeerd. Marcel de Nooijer (AF-KL Cargo) wees de suggestie dat KLM in 2012 haar logo en hub weleens vaarwel zou kunnen zeggen, meteen ferm van de hand.
Een ander probleem is het beroepsonderwijs. Volgens Otto de Graaf (Hogeschool van Amsterdam) heeft logistiek een vrij negatief imago bij de studenten, vooral‚ de kleinere bedrijven. Daar moeten we aan werken, zoals we al doen via de Kennisbrug. Martin van Gimpel en Jan Willem Brandwacht van het ROC van Amsterdam Airport voegden daaraan toe dat de jaarlijkse uitstroom naar de sector beperkt is en dan ook nog grotendeels doorstroomt naar het HBO. Zij riepen op om in deze economisch slechtere tijden wel te blijven investeren in het onderwijs. Paul Parramore (Rhenus) wees op de mogelijkheden van ICT om de regie in de keten vast te houden, maar constateerde vol onbegrip dat daar bijna niemand actief aan mee doet. Doe daar dus allemaal wel aan mee, was zijn cri de coeur, en zit niet te slapen als grote netwerkspelers de boterhammen voor je neus weg kapen!
Mark Dierikx (DG Luchtvaart en Maritieme zaken van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat) reageerde aan het slot van het debat op de kritiek op Den Haag door steun uit te spreken voor onze nog altijd goede uitgangspositie. Die willen we tenminste behouden en zo mogelijk versterken. In Europa verandert veel, dus dat biedt volop kansen. Als je vergelijkt hoe we in Nederland bezig zijn de groei van de luchtvaart in te passen, dat is heel bijzonder. Wij maken groei van de logistiek mogelijk, ook door de aanleg van de Tweede Maasvlakte, aldus de DG. Professor Ploos van Amstel vatte ten slotte alle ‘take-aways’ aan het eind van de middag in vijf speerpunten samen: blijf de klant als uitgangspunt nemen, richt je ketens vraaggestuurd in, verbeter de service, benut de kansen die ICT biedt en geef meer aandacht aan sales & marketing.
Bron: ACN.nl
Tags: Kennisnetwerken, luchtvracht, schiphol
