Centraal Boekhuis is de logistieke dienstverlener van boeken en vervoert per jaar onder meer 67 miljoen boeken naar boekhandels in Nederland en Vlaanderen. Het CB had echter geen goed inzicht in het rendement van het vervoer.
Op dinsdag 26 mei wordt in de serie workshops Logistiek Insight een bedrijfsbezoek bij Centraal Boekhuis georganiseerd met als thema ‘Toplogistiek: Leiderschap en teamontwikkeling’. Meer informatie hierover op Logistiek.nl.
Centraal Boekhuis
Marinus Ploos van Amstel is senior manager account management & marketing Centraal Boekhuis Culemborg:
‘We zijn de afgelopen vijf jaar uitgegroeid tot dé logistieke dienstverlener van boeken in de Benelux. We halen boeken op bij drukkerijen en uitgevers en brengen ze naar de boekverkopers in Nederland en Vlaanderen. Toch vervoeren we ook andere artikelen. Zo zijn we nu op één na de grootste in de wenskaartendistributie en distribueren we ook de Falkplan-plattegronden. Voor de Bruna-winkels doen we behalve de boeken ook papier en schrijfwaren. Je ziet vervoersstromen in de loop van de tijd veranderen. Tien jaar geleden verkochten boekhandels nog veel kantoorartikelen; wij brachten die ook. Die stroom is nu gehalveerd, want de kantoorartikelenmarkt is meer verschoven naar Viking of Office Centre. We zijn ons daarom meer gaan toeleggen op stedelijke goederenstromen.’ De vraag kwam vervolgens aan de orde of er op dit, veelal binnenstedelijke, vervoer ook echt werd verdiend.
Activity Based Costing
‘Het berekenen van de kostprijs voor activiteiten als sorteren en inpakken van boeken doen we volgens het activity based costing systeem. Dat is een prima manier om te bepalen hoe renderend elke activiteit is en wat je moet berekenen aan de klant. Alleen, het vervoer laat zich niet zo gemakkelijk vertalen in kosten per vervoersactiviteit; de dagelijkse ritten zijn gewoon te verschillend. CB heeft in samenwerking met TNO op basis van het RESPONSE™-model de kostprijs van het vervoer in kaart konden brengen. Als je de kosten kent, is het mogelijk om het vervoer meer renderend uit te voeren.
Modelleren
Jannette van Staalduinen van TNO: ‘Wat hebben we gedaan? Je kan werk vergelijken met een reageerbuisje. Daarin doen we wat gele kleurstof van de boeken, blauw van de kantoorartikelen of wenskaarten en wat groen van de zending die we bij de uitgevers ophalen. En dan ga je in het model kijken naar hoeveel buisjes er zijn met drie kleuren of met één kleur. Kortom: hoe valt het allemaal samen, maar ook: hoe vol zit dat reageerbuisje? En dan zie je dat je “mooie” klanten hebt en minder rendabele klanten. Je kunt dan zo’n mooie klant korting geven op een standaardtarief, terwijl een voor ons minder rendabele klant juist meer moet gaan betalen. Ook zie je dat sommige klanten zo onrendabel zijn, dat zij beter met een andere vervoerder dan het CB in zee kunnen gaan.’
Slimme kengetallen
Jannette van Staalduinen van TNO :‘Van belang is een aantal begrippen. Hoe groot is de afstand tussen klanten? Dit noemen we de interdropafstand. Een drop is een zending brengen. Onder dropduplicatie verstaan we hoe vaak het voorkomt dat van meerdere goederenstromen op één en hetzelfde adres of in dezelfde straat een zending wordt bezorgd. Wat is de dropgrootte, dus: hoeveel boeken lever ik per keer? Wat is het aantal drops dat ik per dag kan wegzetten? En zorgt de nieuwe klant voor synergie? Zo zou de synergie van een nieuwe klant kunnen zijn dat de gemiddelde afstand tussen de drops van vijf naar vier kilometer wordt verkleind.
Stedelijke distributie
Een voorbeeld van goed vervoer: rondom het winkelgebied op de Oudegracht in Utrecht leveren we veel boeken en andere waren. Min of meer op een rijtje zitten boekhandel Selexyz Broese, de Bibliotheek Utrecht en De Slegte. Zo zouden we ook veel kunnen betekenen voor de Free Record Shop op de gracht en omgekeerd. Ze zijn dan ook met ze in gesprek.
Marinus Jan Ploos van Amstel van Centraal Boekhuis: ‘Vlak bij de Oudegracht rijden we ook op de Bijenkorf, de cadeauwinkel Expo, V&D, Bruna en andere boekhandels. Je kunt bijna denken aan een vorm van stadsdistributie. Om elf uur moeten we de binnenstad uit zijn en dan gaan we klanten in de buitenwijken en omliggende gemeentes bevoorraden. Als we daarmee klaar zijn, gaan we bij een drukkerij of binderij boeken, kantoorartikelen of wenskaarten ophalen die naar CB in Culemborg moeten gebracht of eventueel naar één van onze vijf overslagpunten. Met het ontwikkelde systeem kun je op postcodeniveau heel snel zien of een nieuwe klant goed in je netwerk past.’
Dashboard op kantoor
In de volgende fase gaat het CB een dashboard ontwikkelen, waarmee ze continu et rendement op het vervoer kunnen bewaken. In feite gaat het dan om drie metertjes: hoe is je vervoersnetwerk opgebouwd in termen van de interdropafstand, dropduplicatie en belading- en benuttingsgraad. Als een metertje te veel gaat afwijken, dan kun je bijsturen.’
Centraal Boekhuis
De Vereniging ter Bevordering van de Belangen des Boekhandels richtte in 1871 het ‘Bestelhuis van den Nederlandschen Boekhandel’ op. Dat is Centraal Boekhuis geworden. Per jaar worden 67 miljoen boeken in de Benelux vanuit Culemborg in dozen ingepakt en vervoerd. CB heeft bijna 800 mensen in dienst, waaronder 150 chauffeurs. Het transport vindt plaats met 120 eigen wagens. Naast de hoofdvestiging in Culemborg zijn er nog vijf overslagpunten: Amsterdam, Leidschendam, Meppel, Weert en Sint-Niklaas (België).
Ontleend aan:
TNO magazine 2009/2, blz. 12-13
Meer informatie vind je op: Logistiek.nl
Tags: centraal-boekhuis, stedelijke-distributie, transport
